Categoriearchief: Nieuws

Stuur een brief naar het bestuur van je pensioenfonds

De ABPfossielvrij-petitie heeft veel stof doen opwaaien en daarmee het ABP onder druk gezet om te gaan bewegen. Ondanks mooie woorden maakt het ABP-bestuur helaas nog geen echt scherpe keuzes [1]. Daarom roepen we je op een brief te sturen om het ABP-bestuur aan te sporen uit olie, kolen en gas te stappen. Dit is een goed moment, want het bestuur werkt juist nu aan een nieuwe strategie. En ook goed te weten: vice voorzitter José Meijer heeft toegezegd dat alle brieven beantwoord zullen worden.

Hieronder vind je een opzet van de brief, die je naar eigen inzicht kan aanpassen. Zit je (ook) bij een ander pensioenfonds? Dan kan je ook een brief naar het bestuur van dit fonds sturen, zie onderaan deze pagina voor een voorbeeld.

En als je toch bezig bent: deel het gelijk op Twitter of Facebook [2].

Brief naar ABP
Je kan de brief downloaden (Word) of uit het tekstblok hieronder copy-pasten. Per post sturen heeft het meeste effect, het adres is ABP, t.a.v. het bestuur, Postbus 4874, 6401 JP Heerlen. E-mailen kan ook, naar beleidscorrespondentie@abp.nl.



Onderwerp: mijn pensioengeld en klimaatverandering

Geacht bestuur,

Klimaatverandering is één van de meest fundamentele vraagstukken waarvoor onze samenleving zich gesteld weet. Ons grootschalige gebruik van fossiele brandstoffen is de voornaamste oorzaak hiervan. Gelukkig wordt dit door steeds grotere groepen in onze samenleving onderkend en zijn er tal van initiatieven die kunnen bijdragen aan een transitie naar een duurzaam energiesysteem. Ik vind het zeer belangrijk hieraan naar vermogen een bijdrage te leveren.

Als deelnemer van het ABP word ik ermee geconfronteerd dat u veel heeft geïnvesteerd in de fossiele energie-industrie. Om zowel morele als financiële redenen maak ik mij daarover zorgen. Ik heb daarom de ‘ABP fossielvrij’ petitie, die u op 17 maart jl. is overhandigd, ondertekend. Deze petitie dringt er bij u op aan uw investeringen in de fossiele industrie af te bouwen en transparant te zijn over de risico’s. Met deze brief wil ik benadrukken dat ik dit streven ten volle ondersteun.

Uit een recent gepubliceerd opinieonderzoek blijkt dat deze mening door een meerderheid van pensioendeelnemers wordt gedeeld wanneer zij de link leggen tussen klimaatverandering en investeringen in olie, kolen en gas (‘Meerderheid wil stop op fossiel beleggen’, Trouw, 1 juni 2015). Velen blijken zelfs bereid een hogere premie te betalen/een lagere pensioenuitkering te krijgen als prijs voor een dergelijk beleid. Dat lijkt echter niet nodig: een fossielvrij pensioen is ook financieel aantrekkelijk en investeren in fossielgeoriënteerde bedrijven wordt steeds risicovoller.

Ik weet dat u zich bewust bent van het probleem, investeert in duurzame energie, inzet op energie-efficiëntie en kritische geluiden laat horen aan bedrijven als Shell. Dit waardeer ik zeer. U blijft echter, ook na de aangeboden petitie, bij het standpunt van het nut van een dialoog en ziet niet af van investeren in fossiele energie bedrijven.

Als strategie lijkt mij dit absoluut onvoldoende om de kernactiviteiten van de fossiele energie-industrie - het delven, verhandelen en distribueren van fossiele brandstoffen - zó te veranderen dat dit zal leiden tot een werkelijke bijdrage aan de internationale afspraak om de opwarming van de aarde onder de grens van 2 graden Celsius te houden. Sterker nog, ik denk dat u met deze strategie deze bedrijven legitimeert hun activiteiten voort te zetten en het politieke draagvlak voor effectieve klimaatregelen ondermijnt.

Een duidelijk signaal is nodig. Daarom wil ik er bij u op aandringen uw investeringen in fossiele energie-industrie zo snel mogelijk af te bouwen en deze te verplaatsen naar andere, wél toekomstbestendige, bedrijvigheid. De urgentie is hoog, er is geen tijd te verliezen.

Graag ontvang ik van u een inhoudelijke reactie waarin u aangeeft op welke manier u aan deze oproep gehoor gaat geven.

Met vriendelijke groet,

[naam]


Brief naar andere pensioenfondsen
We hebben ook een opzet gemaakt van een brief naar andere pensioenfondsen. Je kan de brief downloaden (Word) of uit het tekstblok hieronder copy-pasten. Ook hier geldt: een brief heeft meer effect dan een e-mail, het adres kan je vast vinden op de site van je pensioenfonds.



Onderwerp: mijn pensioengeld en klimaatverandering

Geacht bestuur,

Klimaatverandering is één van de meest fundamentele vraagstukken waarvoor onze samenleving zich gesteld weet. Ons grootschalige gebruik van fossiele brandstoffen is de voornaamste oorzaak hiervan. Gelukkig wordt dit door steeds grotere groepen in onze samenleving onderkend en zijn er tal van initiatieven die kunnen bijdragen aan een transitie naar een duurzaam energiesysteem. Ik vind het zeer belangrijk hieraan naar vermogen een bijdrage te leveren.

Als deelnemer van [naam pensioenfonds] word ik ermee geconfronteerd dat u veel heeft geïnvesteerd in de fossiele energie industrie. Hierdoor draagt mijn pensioen bij aan het verergeren van milieuproblematiek en de opwarming van de aarde, met potentieel desastreuse gevolgen voor de leefbaarheid ook in ons land.

Investeringen in fossiele energie hebben bovendien een groot financieel risico. Gerenommeerd onderzoek laat zien dat als we klimaatverandering willen beperken tot 2 graden Celsius, zoals internationaal is afgesproken, 80 procent van alle kolen, eenderde van de olie en vijftig procent van al het aardgas in de grond zal moeten blijven zitten. Fossiele energiebedrijven zullen dus een groot deel van hun voorraden niet kunnen winnen. De waarde van deze bedrijven is daar op dit moment wel voor een groot deel op gebaseerd en wordt daardoor ernstig overschat –de zogenoemde koolstofbubbel.

Daarom wil ik u met deze brief oproepen uw investeringen in de fossiele energie-industrie af te bouwen. Uit een recent opinieonderzoek blijkt dat deze mening door een meerderheid van pensioendeelnemers wordt gedeeld wanneer zij de link leggen tussen klimaatverandering en investeringen in olie, kolen en gas (‘Meerderheid wil stop op fossiel beleggen’, Trouw, 1 juni 2015). Velen blijken zelfs bereid een hogere premie te betalen/een lagere pensioenuitkering te krijgen als prijs voor een dergelijk beleid. Dat lijkt echter niet nodig: een fossielvrij pensioen is immers ook financieel aantrekkelijk.

Ik weet dat u zich bewust bent van het probleem en ook al enkele maatregelen neemt. Dit waardeer ik zeer. U blijft tegelijk echter investeren in de fossiele energie-industrie. Dit is dweilen met de kraan open: het zijn juist de kernactiviteiten van deze industrie die de kern van het probleem vormen.

Een duidelijk signaal is nodig. Op basis van genoemde maatschappelijke en financiële redenen wil ik er bij u op aandringen uw investeringen in kolen, olie en gas zo snel mogelijk af te bouwen en deze verplaatsen naar andere, wél toekomstbestendige, bedrijvigheid. De urgentie is hoog, er is geen tijd te verliezen. Graag ontvang ik van u een inhoudelijke reactie waarin u aangeeft op welke manier u aan deze oproep gehoor gaat geven.

Met vriendelijke groet,

[naam]


[1] Meer weten over het vraagstuk of over de reactie van ABP? Kijk in het media-overzicht, met o.a. de reactie van ABP in Nieuwsuur en Trouw en onze eigen opinie-artikelen in Trouw en Volkskrant. Je kan ook het nieuwsbericht van het ABP bekijken of het verslag van de overhandiging van de petitie teruglezen.

[2]Bijvoorbeeld:

Net mijn pensioenfonds opgeroepen uit olie, kolen en gas te stappen. Stuur ook een brief naar je bestuur > www.abp.fossielvrij.nl/stuur-een-brief-naar-het-bestuur-van-je-pensioenfonds #divest

ABP tegen boringen op de Noordpool: is ABP wel echt kritisch richting Shell?

Afgelopen week berichtten verschillende media over de kritiek die het ABP heeft op de boorplannen van Shell op de Noordpool (o.a. NRC, NOS en FD). Het lijkt erop dat het ABP, onder druk van de steeds groter wordende publieke discussie over haar fossiele investeringen, zich nu duidelijker uitspreekt richting fossiele energie bedrijven als Shell. Dit is beweging in de goede richting, maar volgens ons nog verre van voldoende.

Wij juichen het toe dat het ABP zich tijdens de aandeelhoudersvergadering van Shell publiekelijk kritisch uitte tegen de plannen om te gaan proefboren in het kwetsbare Arctische gebied. Het persbericht op de ABP website meldt: “Vandaag heeft de uitvoeringsorganisatie van ABP op de aandeelhoudersvergadering van Shell stevige kritiek gegeven op het klimaatbeleid van Shell.”. Jags Walia, portfolio manager olie en gas bij APG – de investeringsbeheerder van ABP, zegt over die proefboringen op de website het volgende:

“Wij kunnen niet beoordelen hoe groot het risico is dat er een keer iets misgaat. Maar we weten wel zeker dat áls het misgaat, de gevolgen zeer groot zullen zijn. Natuurlijk in de eerste plaats voor het milieu. Maar daarnaast ook voor onze investeringen, en daarmee voor veel Nederlandse gepensioneerden.”

Hij vervolgt: “De markt zal Shell zo’n fout niet zo snel vergeven. De reputatieschade zal enorm zijn, al was het maar omdat iedereen Shell hiervoor heeft gewaarschuwd. Dat heeft grote financiële consequenties. Kijk maar naar BP. De waarde van hun aandelen halveerde ongeveer na de olieramp in de golf van Mexico in 2010.”

Het ABP is dus (terecht) zeer kritisch naar Shell over de financiele en ecologische gevolgen van proefboringen in Alaska. Daarin kunnen wij elkaar wel vinden. Maar dan is het wel de vraag: gaat ABP haar woorden omzetten in daden als Shell toch gaat boren in Alaska? ABP zweert bij actief aandeelhouderschap – het aangaan van de dialoog met de fossiele bedrijven waar ze in investeert. De resultaten van die dialoog tot nu toe zijn echter schamper. Want ondanks de jarenlange dialoog van het ABP met Shell, blijft de oliegigant nog steeds nieuwe plannen maken voor risicovolle exploitatie van bijvoorbeeld het Noordpoolgebied, schaliegas en teerzanden en eveneens lobbyen tegen een duidelijk klimaatbeleid en tegen duurzame energie. De consequentie van niet luisteren moet natuurlijk zijn het terugtrekken van investeringen door ABP uit Shell.

Een tweede heikel punt is dat het ABP haar redenering niet verder doortrekt naar investeringen in olie, kolen en gas. Dit is immers evenzeer niet alleen een gok met het klimaat, maar eveneens een grote financiële gok, met onze pensioengelden, in het licht van de koolstofbubbel. Walia doet zelfs het tegenovergestelde, hij moedigt Shell aan ‘fossiele’ investeringen te blijven doen: “Shell geeft jaarlijks zo’n 35 miljard dollar uit aan nieuwe investeringen. Wij pleiten ervoor dat geld te besteden aan BG. Zo kan Shell het model van BG overnemen voor de levering van LNG , dat veel beter werkt. Dan zien we daarna wel of die Arctische boringen nog steeds aantrekkelijk zijn.”

Het is jammer dat het ABP niet een stap verder gaat en helemaal besluit om niet meer te investeren in energiebedrijven als Shell. In plaats van te blijven praten met deze bedrijven zoals het ABP voorstelt, vinden wij de tijd rijp om het geld te laten spreken. Wij hopen dat het ABP klimaatjaar 2015 zal aangrijpen om transparanter te worden over de impact van haar investeringen op klimaatverandering, verder gaat dan ‘actief aandeelhouderschap’ en eindelijk echt verantwoordelijkheid neemt voor een leefbare toekomst en daarmee kiest voor divesteren – het terugtrekken van investeringen in olie-, kolen- en gasbedrijven.

.

Media over fossielvrij

Trouw_ABPfossielvrijNRC-DNB-rapport

ABPfossielvrij in de media
VPRO Tegenlicht – Fossielvrij
Volkskrant: Is Shell taboe voor pensioenfondsen?
NOS: PvdA: pensioenfondsen niet langer in kolen, olie, gas
Guardian: Coal crash: how pension funds face huge risk from climate change
Trouw: Meerderheid wil stop op fossiel beleggen
Trouw: ‘Tegenstelling tussen winst en duurzaam bestaat niet’
Trouw: ABP wil duurzame beleggingsmix naar keuze aanbieden
Trouw: Wegwezen voor de koolstofbubbel barst
Nieuwsuur: Steeds meer actie tegen fossiele brandstoffen
Trouw opinie: ABP moet uit kolen, olie en gas stappen
Financial Times: Fossil fuel divestment gathers momentum
Vroege Vogels: Shell en ABPfossielvrij
Guardian: More than 10,000 people call on Dutch pension fund to divest from fossil fuels
Volkskrant: ‘Pensioenfonds moet uit olie en gas’
Volkskrant: Pensioenbeheerder steekt toch miljoenen in windpark op zee
Wegener regionale dagbladen: ‘Fossiele beleggingen bedreigen ons pensioen’
NRC: Driekwart van de olie kan nooit worden gebruikt
NRC: Wil je dat je pensioenfonds geld verdient of duurzaam is?
Oneworld: analyse koolstofbel
ABP-nieuwsbrief: ABP wil meer beleggen in duurzame energie
Volkskrant opinie: Uw pensioen vormt ongewild een gevaar voor de toekomst
Guardian opinie: Asset owners pushed to take leadership on climate change
FD opinie: Olie, gas en kolen slecht voor pensioen
FD opinie: Carbon Bubble
Opinie op Joop: Pensioenfondsen, wacht niet tot een klimaatcrisis toeslaat, doe iets
Opinie op Joop: Met ons pensioengeld kunnen we klimaatverandering bevechten
Sargasso: Alles voor de korte termijn
Volkskrant: ‘ABP moet niet beleggen in fossiele brandstoffen’
De Correspondent: Na de bankenbubbel dreigt nu: de koolstofbubbel

Achtergronden:
Deze analist weet het zeker: fossiele energiebedrijven hebben hun beste tijd gehad
Oneworld: analyse koolstofbel
HSBC-report: Stranded Assets, what next?
Rapport The Price of Doing Too Little Too Late: The impact of the carbon bubble on the EU financial system,
Independent: Insurers face ‘huge’ fossil fuel losses warns Bank of England
Guardian: Leave fossil fuels buried to prevent climate change, study urges
Rapport Deutsche Bank
Guardian: 10 myths about fossil fuel divestment put to the sword
Volkskrant: Interview Ben van Beurden – ‘Rem op olie en gas is niet realistisch’
Volkskrant: Interview Bill McKibben – ‘Shell is een erg onverantwoordelijk bedrijf’
Trouw: Wereldraad van Kerken desinvesteert uit fossiele brandstoffen
Guardian: World’s biggest sovereign wealth fund dumps dozens of coal companies

Pensioenfondsen fossielvrij? Een verslag van de avond

Amsterdam, 17-03-2015

Photo: Nichon GlerumEen bomvolle zaal in Pakhuis de Zwijger met een bont gezelschap van jongeren, ouderen, strak in pak, milieuactivisten en zowaar zelfs een ‘gewoon mens’ zoals facilitator Harm Edens één van de gasten bestempelde. Het is bijna onvoorstelbaar dat al deze mensen zijn gekomen om hun pensioen te bediscussieren. Toch een enigszins gezapig thema, waar je meestal pas over nadenkt als je grijs begint te worden. Niet vanavond! Het gaat namelijk niet alleen over de onze oude dag, maar ook om hoe de investering van ons pensioengeld in de fossiele energie industrie onze toekomst in gevaar brengt.

Aanleiding van de avond was de ABPfossielvrij petitie, waarmee 10.498 ondertekenaars het ABP oproepen om uit kolen, olie en gas te stappen. Het ABP en andere pensioenfondsen hebben een grote invloed. Volgens Julian Poulter, één van de sprekers, beheren pensioenfondsen wereldwijd de helft van de totale beurswaarde van bedrijven. En dat geld gaat ook voor een groot deel in bedrijven die fossiele brandstoffen produceren. Voor het ABP – het op vijf na grootste pensioenfonds ter wereld – 10 procent van de totale portfolio, ofwel ruim 30 miljard euro. Wat zijn hiervan de financiële en maatschappelijke risico’s?

Photo: Nichon GlerumDe risico’s van fossiel
Drie experts leiden de avond in. Econoom Rens van Tilburg van het Sustainable Finance Lab schetst het probleem van de carbon bubble: fossiele energiebedrijven worden overgewaardeerd. Een groot deel (4/5) van hun fossiele reserves moet immers in de grond blijven, willen we de opwarming van de aarde tot 2 graden beperken, zoals internationaal is afgesproken. Van Tilburg duidt ook waarom investeerders dit nog niet te lijken te zien: ze sturen door ‘vooruit te kijken in de achteruitkijkspiegel’. Zo is ook de financiële crisis in 2008 ontstaan. De toekomst is echter onvoorspelbaar, zeker als het om klimaatverandering gaat. Dat vergt andere investeringsmodellen met gevoel voor non-lineariteit. Toch zijn er al goede voorbeelden: Pensioenfonds Zorg & Welzijn stelt zich bijvoorbeeld de halvering van haar negatieve impact, waaronder CO2 uitstoot, ten doel.

De filosoof prof. Herman Philipse geeft ons vervolgens twee opties onder de premisse dat we verplicht zijn voor ons pensioen te sparen en niet van pensioenfonds kunnen wisselen:

  • Optie A: ik heb geen keus, dus mag ABP geen morele argumenten gebruiken en moet uitsluitend op maximaal rendement sturen;
  • optie B: ik heb geen keus, dus ABP moet rekening houden met mijn morele overwegingen. Nogal wat pensioengerechtigden maken zich zorgen over klimaatverandering als gevolg van CO2-uitstoot daarom moet ABP beleggingen in fossiele energie sterk terugschroeven.

Vervolgens doet hij ABP een middenpositie aan de hand, namelijk het volgen van de 2 graden doelstelling, waar Nederland zich in Cancun aan heeft gecommitteerd. Wanneer ABP ook de 2 graden limiet als richtlijn voor beleggingen neemt, zou het beleggingen in fossiele energiebedrijven drastisch moeten reduceren, aldus Philipse.

Financieel expert Julian Poulter schetst de omvang van het probleem. Hij geeft aan dat als de carbon bubble barst, eigenlijk geen enkele belegging veilig is, omdat fossiele energie zo’n fundamentele input is van het hele systeem. Op dit moment staan ongeveer 50% van de investeringen van een gemiddeld pensioenfonds portfolio bloot aan risico’s van klimaatverandering en is slecht 2% ‘koolstofarm’ geïnvesteerd. “Dit is een onthutsende 25-1 gok dat alles wel bij het oude zal blijven.”

Uitreiking petitie en reactie ABP
Photo: Nichon GlerumDan het moment waar we allemaal voor gekomen zijn. Het aanbieden van de #ABPfossielvrij petitie aan het ABP bestuur in de persoon van vice-voorzitter José Meijer. Vijf ABP-deelnemers overhandigen de petitie namens de 10,498 ondertekenaars: Hans Schenk (hoogleraar Universiteit Utrecht en SER kroonlid), Linda Hilhorst (lid Verantwoordingsorgaan ABP en ambtenaar bij Ministerie van VWS), Obe de Vries (gepensioneerd, oud-inspecteur hoger onderwijs), Sofie Faes (docent biologie) en Chris Roorda (onderzoeker bij DRIFT, Erasmus Universiteit en mede-initiatiefnemer ABPfossielvrij).

In haar reactie geeft José Meijer aan dat petities het bestuur scherp houden. Ze onderschrijft dat klimaatverandering een urgent probleem is en vindt dat het ABP al heel goed bezig is op dit vlak. ABP (en uitvoerder APG) belegt immers steeds meer in duurzame energie (in 2017 weer 1 miljard euro erbij). Op termijn zal het aandeel van beleggingen in fossiele energie vanzelf afnemen. Bovendien probeert ABP invloed uit te oefenen op bedrijven en overheden om te komen tot goed klimaatbeleid. Daaruit trekt ze de conclusie dat het ABP nog beter moet communiceren wat het doet, om in de toekomst misverstanden te voorkomen.

Paneldiscussie
Photo: Nichon GlerumJosé Meijer is ook het middelpunt van de daarop volgende paneldiscussie. Drie thema’s voeren daarin de boventoon. Ten eerste gaat het om de strategie. Waar de petitie oproept tot stemmen met de voeten, geven ABP en andere investeerders de voorkeur aan in gesprek blijven met bedrijven waar ze in investeren. De vraag is wat dat oplevert, en wanneer het punt komt dat de maat echt vol is en investeerders hun geld terugtrekken. Volgens Herman Philipsen werkt dit niet bij fossiele energiebedrijven, omdat de core-business de kern van het probleem vormt. Giuseppe van de Helm van VBDO, de vereniging beleggers voor duurzame ontwikkeling, kan dit onderschrijven op basis van 20 jaar ervaring: dialoog helpt vaak, Shell is echter een duidelijke uitzondering. Voor ABP en Eumedion, vereniging voor institutionele beleggers, is die grens duidelijk nog niet overschreden. Sylvia Borren (Greenpeace) geeft aan hier ook geen vertrouwen in te hebben, maar in ieder geval graag te willen horen wat inzet van gesprek is: Niet boren in de Noordpool? Shell fossielvrij?

Het tweede thema is de aansluiting met deelnemers. Als beheerder van 334 miljard euro pensioenspaargeld is het belangrijk om te weten waaraan deelnemers waarde hechten. Dit blijkt een voortdurend probleem voor pensioenfondsen. Vaak zijn mensen niet echt geïnteresseerd, of pas als ze pensioen ontvangen en ze dus vooral een korte-termijn belang hebben.

Het derde thema is de doelstellingen van en urgentie bij ABP. Meijer geeft aan dat ze het idee dat het pensioenfonds op dit moment haar beleid voor duurzaam beleggen herziet. Het bestuur werkt aan concrete stappen om tot een duurzaam pensioenfonds te komen in 2020. De andere panelleden proberen haar te ontfutselen wat dat dan betekent, of ABP dan in 2020 fossielvrij is. Daar komt echter geen helder antwoord op. José Meijer schetst dat ABP een duurzaam pensioen wil aanbieden en consequenties in beeld brengt van kosten en rendement als we mensen de keus laten of ze een traditioneel of een groen pensioen willen hebben. Hierover wil het bestuur gesprek met deelnemers aangaan, niet alleen in kleine zaaltjes waar per jaar maar 3000 mensen op afkomen, maar breder.Photo: Nichon Glerum

Vanuit het publiek laat Jan Vos, Tweede Kamerlid voor de PvdA weten zich zorgen te maken over het gebrek aan urgentie bij ABP en in Den Haag druk gaat zetten om ABP tot meer dadendrang aan te zetten.

Afsluitend geeft Chris Roorda namens de initiatiefnemers van ABPfossielvrij aan blij te zijn dat het gesprek nu goed geopend is, maar dat het ABP helaas onvoldoende gevoelde urgentie voelt. ABP doet zeker ook goede dingen, maar zolang ze miljarden belegt in fossiele energie is dit dweilen met de kraan open. Hij roept de zaal dan ook op zich aan te sluiten bij de campagne om ABP onder druk te zetten fossielvrij te worden: door samen te werken met politiek, vakbonden en experts en vooral door zich als deelnemers te organiseren.

Photo: Nichon GlerumWil je meewerken om de oproep ABPfossielvrij kracht bij te zetten? Stuur een mailtje naar chris@abpfossielvrij.nl. Petitie nog niet getekend?  Doe het nu: www.abp.fossielvrij.nl/petitie

Presentatie Rens van Tilburg – De carbon bubble en pensioenbeleggingen
Presentatie Julian Poulter – Solving climate change via the new financial democracy

Persbericht: Ruim 10.000 mensen roepen ABP op uit kolen, olie en gas te stappen

Photo: Nichon GlerumAmsterdam, 18 maart 2015 – Gisteravond overhandigde een groep pensioendeelnemers de ruim 10.000 handtekeningen onder de petitie ‘ABPfossielvrij’ aan het bestuur van het ABP. De petitie roept het grootste pensioenfonds van Nederland op te stoppen met het financieren van kolen, olie en gas. Het ABP investeert op dit moment ruim 30 miljard euro in fossiele energie en slechts één miljard in duurzame energie.

Vice-voorzitter van het ABP José  Meijer nam de petitie in ontvangst: “Dit soort initiatieven zijn goed, ze houden ons bij de les. We gaan onze beleggingen die invloed hebben op klimaatverandering kritisch bekijken en beter communiceren over wat we al doen”. Onder de aanwezigen was ook Jan Vos, Tweede Kamerlid van de PvdA, die direct fel reageerde richting het  ABP bestuur: “Jullie ambitieniveau valt me tegen, de urgentie ligt niet hoog genoeg.” Deze mening werd gedeeld door velen aanwezigen. Ook Chris Roorda,  medewerker van de Erasmus Universiteit en initiatiefnemer van ABPfossielvrij maakt zich zorgen: “Als werknemer van een universiteit bouw ik verplicht pensioen op bij het ABP. Ik wil niet dat mijn geld geïnvesteerd wordt in bedrijven die de oorzaak zijn van klimaatverandering en vast blijven houden aan een strategie geheel gebaseerd op fossiele brandstoffen. Het was erg succesvol gisteravond: het debat is geopend, ABP hoort ons, erkent het probleem maar urgentie is er niet. Genoeg aanknopingspunten om vervolg hieraan te geven!”

Gister kondigde ABP in de Volkskrant aan om toch te gaan investeren in windenergie, ondanks eerdere berichten. Roorda: “Het is een goede eerste stap dat ABP nu besluit toch te gaan investeren in duurzame energie. Maar honderd miljoen euro is natuurlijk een druppel op een gloeiende plaat vergeleken met de dertig miljard euro in fossiele energie. Wij willen dat het ABP zich geheel terugtrekt uit fossiele brandstoffen en definitief de keuze maakt voor een fossielvrije toekomst”.

Over de petitie

Deze petitie is een initiatief van ABP-deelnemers, gesteund door Fossielvrij Nederland. De petitie dwingt het ABP positie te bepalen en te tonen hoe serieus ze haar verantwoord beleggingsbeleid neemt, maar ook haar zorgen over klimaatverandering en de wensen van een meerderheid van haar deelnemers en belangrijke stakeholders.

Persbericht: Duizenden ambtenaren en onderwijzers tekenen petitie ABP: stap uit kolen, olie en gas

Ruim 2600 bezorgde ambtenaren, onderwijzers en andere betrokkenen hebben de petitie ABP fossielvrij ondertekend. Op 17 maart wordt deze petitie bij een debat in Amsterdam aangeboden aan José Meijer, vice-voorzitter van het ABP-bestuur, onder meer door SER-kroonlid Hans Schenk. De organisatoren roepen op de petitie te tekenen vóór 17 maart, zodat het ABP en andere pensioenfondsen een helder signaal krijgen van hun deelnemers om de zeer risicovolle beleggingen in kolen, olie- en gasbedrijven af te bouwen.

Financiële en klimaatbedreiging
Indien het ABP, het grootste pensioenfonds van Nederland, blijft investeren in de fossiele industrie zoals olie-, kolen- en gasbedrijven, zal dat de pensioenen van 2,8 miljoen mensen bedreigen omdat er financiële risico’s kleven aan het investeren in olie, kolen en gas. Zo blijkt uit recente berekeningen[3][12] dat 60 tot 80% van de fossiele reserves in de grond moet blijven om te kunnen voldoen aan de wereldwijde afspraak de mondiale temperatuurstijging tot maximaal 2°C te beperken. Aandelen in fossiele energiebedrijven worden zo ‘stranded assets’, dalen in waarde en bedreigen zo ook de pensioenen.

Daarnaast is het een ernstige bedreiging voor het klimaat. Het mondiale klimaatprobleem is het meest prominent, maar ook lokaal zijn er desastreuze effecten op de omgeving, denk bijvoorbeeld aan de winning van schaliegas en teerzandolie door Shell, de ramp door BP in de Golf van Mexico en de misstanden bij kolenmijnen in Zuid-Afrika en Colombia die de Nederlandse kolencentrales voorzien.

Grote steun
Achttien maatschappelijke organisaties[1] waaronder WNF, Greenpeace, Oxfam Novib en Hivos ondersteunen de petitie en roepen op de petitie voor 17 maart te ondertekenen via abp.fossielvrij.nl. De organisaties hebben samen een achterban van 1,8 miljoen mensen. Met name ABP deelnemers worden opgeroepen, maar ook deelnemers van andere pensioeonfondsen, zoals PFZW/PGGM. Inmiddels is de petitie ondertekend door ruim 2.600 personen, grotendeels ambtenaren en onderwijzers met een pensioen bij ABP. Onder de ABPfossielvrij petitie [12] zijn vele prominenten, zoals SER-kroonlid en econoom Hans Schenk en bekende Nederlanders[12] zoals WNF-directeur Johan van de Gronden en Harm Edens (o.a. ‘BNR mediazaken’ en ‘Dit was het nieuws’). Edens, die het debat 17 maart leidt: “Fossiele brandstoffen horen bij onze oude economie, die de wereld uitput en het voortbestaan van de mensheid op het spel zet. Dus fossiele sluipmoordenaars eruit… en alle schone energievormen erin. Dus: doe mee ABP en geef ons hoop”. Ook andere ondertekenaars spreken zich helder uit. Professor Derk Loorbach (EUR): “We moeten stoppen het geld voor onze toekomst te investeren in de brandstof van het verleden.” Econoom Rens van Tilburg (UU): “De financiële wereld schat risico en rendement vooral in op basis van historische gegevens. Het is vooruitkijken via de achteruitkijkspiegel. Dat gaat goed op een rechte weg. Klimaatverandering zal de economie echter fundamenteel veranderen, dat betekent veel scherpe bochten. De effecten op de pensioenbeleggingen worden sterk onderschat.”

De meeste ondertekenaars van de petitie zijn verontwaardigd om drie redenen, blijkt uit reacties van ondertekenaars: dat hun pensioen door de ‘Carbon Bubble’ fors in waarde kan dalen; dat zij geen invloed hebben op hoe hun geld wordt belegd en dat hun pensioengeld bijdraagt aan een desastreuze klimaatverstoring. Het ABP belegt circa 325 miljard euro, waarvan 10 procent in ‘high carbon assets’: zwaar vervuilende fossiele energiebedrijven die van plan zijn alle reserves te winnen en veilige klimaatgrenzen ver te overschrijden.

Over de petitie
Deze petitie is een initiatief van ABP-deelnemers, gesteund door Fossielvrij NL. De petitie dwingt het ABP positie te bepalen en te tonen hoe serieus ze haar verantwoord beleggingsbeleid neemt, maar ook haar zorgen over klimaatverandering en de wensen van een meerderheid van haar deelnemers[11] en belangrijke stakeholders.

[1] De volgende organisaties en personen hebben de brief aan het ABP getekend:
Johan van de Gronden, Directeur WNF
Farah Karimi, Directeur Oxfam Novib
Sylvia Borren, Directeur GreenPeace Nederland
Edwin Huizing, Algemeen Directeur Hivos
Hans Berkhuizen, Directeur MilieuDefensie
Marjan Minnesma, Directeur Urgenda
Jelle de Jong, Directeur IVN
Daniëlle Hirsch, Directeur Both ENDS
Peer de Rijk, Directeur WISE
René Toet, Algemeen Directeur Climate Neutral Group
IJmert Muilwijk, Voorzitter Organisatie Duurzame Energie
Mart Lubben, Voorzitter Studenten voor Morgen
Paul Hendriksen, Voorzitter Stichting Transition Towns Nederland
Ko van Huissteden, Voorzitter Stichting Schaliegasvrij Nederland
Jan Rotmans, Professor Duurzame transities, Oprichter DRIFT
Pier Vellinga, Hoogleraar Klimaatverandering, Voorzitter Urgenda
Peter van de Wiel, Wethouder Milieu & Duurzaamheid Gemeente Boxtel
Bouwe de Boer, Energiecoördinator Gemeente Leeuwarden
Tom Vellinga, Coördinator Netwerk Duurzame Dorpen
Corinne de Jonge van Ellemeet, Netwerkdirecteur De Natuur en Milieufederaties
Liset Meddens, Nationale Coördinator Fossielvrij NL bij 350.org

[2] http://www.energieoverheid.nl/2014/09/02/milieuorganisaties-roepen-abp-op-geld-uit-fossiele-brandstof-industrie-te-trekken

[3] http://www.carbontracker.org/

[4] http://www.bloomberg.com/news/2014-08-26/irreversible-damage-seen-from-climate- change-in-un-leak.html

[5] http://gofossilfree.org/

[6] http://www.theguardian.com/environment/2014/jul/11/world-council-of-churches-pulls-fossil-fuel-investments

[7] http://www.medact.org/news/uk-doctors-vote-end-investments-fossil-fuel-industry/

[8] http://news.stanford.edu/news/2014/may/divest-coal-trustees-050714.html

[9] http://peoplesclimate.org/du/

[10] http://www.wijwillenactie.nl/?page_id=1177

[11] http://www.natuurenmilieu.nl/nieuws/perscentrum/20130612-pensioenfondsen-investeren-nauwelijks-in-duurzame-energie/

[12] http://www.theguardian.com/environment/2015/jan/07/much-worlds-fossil-fuel-reserve-must-stay-buried-prevent-climate-change-study-says

Persbericht: pensioendeelnemers ABP lanceren petitie tegen investeringen in fossiele energie

Vandaag lanceert een groep deelnemers bij pensioenfonds ABP een petitie waarmee zij het pensioenfonds oproepen te stoppen met investeren in fossiele energiebedrijven. De initiatiefnemers zijn bezorgd over de effecten van klimaatverandering op de waarde van hun pensioen en de toekomst van de aarde. Met de ondersteuning van bekende en minder bekende Nederlanders maakt de petitie inmiddels een vliegende start. ABP deelnemer Vatan Hüzeir is één van de initiatiefnemers: “Fossiele energiebedrijven zijn één van de grootste veroorzakers van het klimaatprobleem. Wij vinden dat ons pensioengeld daar niet aan mag bijdragen.”

Noorse, Deense en Zweedse pensioenfondsen kondigden eerder al aan om hun beleggingen in fossiele brandstoffen te divesteren. Zo besloot het Noorse pensioenfonds KLP, net als ABP beheerder van pensioenen uit de publieke sector, eerder deze maand te stoppen met beleggingen in 27 steenkoolbedrijven. Volgens de meest recente cijfers heeft ABP een financieel belang van maar liefst € 513 miljoen in diezelfde bedrijven. Hüzeir: “Uit onderzoek van non-profit organisatie Carbon Tracker en London School of Economics blijkt dat tot 80% van de bekende fossiele energiereserves in de grond moeten blijven zitten als we de opwarming van de aarde willen beperken tot een temperatuurstijging van 2°C. Op basis hiervan waarschuwen zakenbank HSBC en rating agency Standard & Poor’s dat fossiele energiebedrijven 50-60% van hun waarde kunnen verliezen. Aangezien ABP ook in deze bedrijven investeert zou deze zogenoemde ‘Carbon Bubble’ ook onze pensioenen kunnen raken. Met deze petitie spreken wij als pensioendeelnemers van ABP zowel onze zorgen uit over klimaatverandering, als over de financiële risico’s van beleggingen in fossiele energie voor onze pensioenen.”

De initiatiefnemers van de petitie – verenigd in campagneteam ABPfossielvrij – schreven in september een brief naar het pensioenfonds over deze thematiek. De brief werd ondertekend door zeventien maatschappelijke organisaties, met een achterban van een miljoen mensen in Nederland. Chris Roorda, werkzaam bij onderzoeksinstituut DRIFT aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en één van de initiatiefnemers van de petitie: “Uit onze gesprekken met ABP en diens vermogensbeheerder APG blijkt dat ook zij onderschrijven dat klimaatverandering desastreuze gevolgen kan hebben en daar niet aan willen bijdragen. Tegelijkertijd geven ze aan dat ze voorlopig nog geen plannen hebben om de fossiele industrie uit te sluiten van hun investeringen. Met deze petitie willen we laten zien dat meer pensioendeelnemers zich zorgen maken om de ecologische en financiële risico’s van investeringen in fossiele energie. Wij hopen dat dit het ABP-bestuur motiveert de daad bij het woord te voegen en zich, net als andere beleggers, te onttrekken uit financiële belangen in fossiele energiebedrijven.

De petitie ondertekenen kan tot medio maart 2015. De directe link naar de petitie is www.abp.fossielvrij.nl/petitie. Op de site www.abp.fossielvrij.nl vindt u meer informatie over de campagne van ABPfossielvrij. Ook kunt u @ABPfossielvrij volgen op twitter voor verdere updates over de petitie en andere initiatieven.

> Download het persbericht als PDF.

Reactie van het ABP-bestuur op oproep tot divesteren

Op maandag 1 september 2014 hebben we een breed gedragen brief aan het ABP bestuur gestuurd. Met deze brief riepen 17 maatschappelijke organisaties (met een achterban van ca. 1 miljoen mensen) het ABP-bestuur op om zo snel mogelijk te divesteren uit kolen-, gas en oliebedrijven . De oproep trok zowel de aandacht van het ABP bestuur, als van de media, zie o.a. het artikel dat in de Volkskrant verscheen.

Antwoord van ABP
Op 10 september 2014 hadden we (initiatiefnemers van de ABPfossielvrij-campagne) een gesprek met vertegenwoordigers van het ABP bestuur en de uitvoeringsorganisatie APG. Het antwoord van het ABP op onze bezwaren komt grofweg neer op:

  • ABP maakt zich ook zorgen om klimaatverandering
  • ABP probeert invloed uit te oefenen door gesprek met bedrijven waarin we beleggen.
  • ABP probeert ook invloed uit te oefenen door gezamenlijke lobby voor een duidelijk kader vanuit overheden, o.a. vanuit een leidende rol in de Institutional Investors Group on Climate Change.
  • ABPs beleggingen gerelateerd aan fossiele energie tellen op tot ongeveer 10% van het totaal (dit was een nieuwtje voor ons, dit is nl. 3 maal zoveel als waar we vanuit gingen). ABP is recent begonnen met een intern onderzoek naar de risico’s van belangen in fossiele energiebedrijven in het portfolio, die resultaten worden niet gedeeld.
  • ABP staat open voor informatie en onderzoeken die aantonen dat risico’s voor de Carbon Bubble waarschijnlijk zijn.
  • Divesteren heeft volgens ABP geen zin: als ABP niet investeert in fossiele energiebedrijven, doen anderen het wel.

Op 24 september heeft het ABP-bestuur een schriftelijk antwoord gegeven op onze brief, dat in grote lijnen overeenkomt met het bovenstaande.

Dit antwoord geeft wat houvast, maar is toch teleurstellend: ABP gelooft in actief aandeelhouderschap, maar hiermee krijgt het ABP fossiele energiebedrijven nooit weg van hun core-business, waar de kern van het probleem zit. ABP gaf in het gesprek zelf ook aan dat klimaatresoluties op aandeelhoudersvergaderingen van fossiele energiebedrijven altijd een minderheid haalden. Bovendien ziet het ABP de morele steun/legitimering die uitgaat van haar beleggingen over het hoofd, en onderschat ze dus ook het ondermijnende effect van divesteren (zie o.a. dit opinieartikel op Joop.nl). Tot slot verschuilt het ABP-bestuur zich wat betreft de financiele risico’s wel erg makkelijk achter een niet-openbaar, nog in december 2014 af te ronden onderzoek.

Vervolgstappen: petitie
We denken dat er ruimte voor beweging is, maar dat het ABP nog onvoldoende druk hiertoe voelt. Toevallig start ABP juist de komende maanden ook na vijf jaar een evaluatie van het Verantwoord Beleggen beleid, waar ABP deelnemers bij geraadpleegd worden. Daarom lanceren wij op dinsdag 16 december 2014 de ABPfossielvrij petitie, die we in maart 2015 zullen aanbieden aan het bestuur.

We roepen het ABP met deze petitie op tot concrete actie richting fossielvrije investeringen. Door het opnemen van de specifiek eis om binnen twee jaar te diversteren uit kolen, teerzandolie & schaliegas geven we het ABP de ruimte om aan te tonen dat actief aandeelhoudersschap werkt: zal het ABP het bijvoorbeeld lukken om Shell van de laatste twee af te brengen?

Ook vragen we om openheid: publicatie van omvang en waarde-ontwikkeling van ABP’s investeringen in de fossiele energieindustrie, uitgesplitst per type (steenkool, olie etc.) en per bedrijf. We vermoeden bijvoorbeeld dat op investeringen in steenkoolbedrijven als Peabody Energy en BHP Billiton PLC grote grote verliezen zijn geleden in de afgelopen jaren.

Teken nu dus ook! Wordt vervolgd…

De Correspondent: na de bankenbubbel dreigt nu de koolstofbubbel

Na de bankenbubbel dreigt nu: de koolstofbubbel. Er staat een nieuwe bubbel op spatten: de zogenoemde koolstofbubbel. Want door de noodzaak van verduurzaming zijn de fossiele brandstofvoorraden op de balansen van de olie- en gasreuzen binnenkort mogelijk niets meer waard, stelt de Britse econoom Nicholas Stern. Hoe reëel is dat gevaar?

In dit artikel op De Correspondent concludeert Thomas Muntz “De koolstofbubbel stelt burgers en regeringen voor de keuze: maken we een sprong richting een onzekere toekomst, waarbij we alle olie, gas en kolen, al dat kaptiaal, in de grond laten zitten, of zetten we al die brandstof om in geld? Met dat geld kunnen we immers ook de gevolgen van klimaatverandering proberen te verhelpen. Literatuurwetenschapper en politiek filosoof Fredric Jameson schreef ooit: ‘Het is moeilijker om je het einde van het kapitalisme voor te stellen dan het einde van de wereld.’ Dat zal in deze discussie net zo gelden.”

Lees het hele artikel (waarin zijdelings ook onze ABP-duurzaam stemwijzer wordt genoemd) via: https://decorrespondent.nl/1000/na-de-bankenbubbel-dreigt-nu-de-koolstofbubbel/110209000-5978bbb1

FD: Klimaattop herbergt bedreiging voor Shell en Exxon

Interessant artikel in het FD van 10 december over de carbon-bubble: “Als de klimaattop in Lima deze week een succes wordt, hebben bedrijven als Shell en Exxon een groot probleem. Zij blijven dan mogelijk zitten met onwinbare voorraden olie en gas.”. Ook het ABP komt aan het woord: “‘Wereldwijd stijgt de vraag naar energie nog steeds en hernieuwbare bronnen zijn helaas nog niet in staat om in voldoende mate in die behoefte te voorzien’, aldus het ambtenarenpensioenfonds ABP. ‘De wereld zal nog lang afhankelijk blijven van fossiele brandstoffen. We vinden het daarom momenteel niet realistisch om alle investeringen in fossiele brandstoffen uit te sluiten.’”

Lees het hele artikel hier: http://fd.nl/economie-politiek/1084409/klimaattop-herbergt-bedreiging-voor-shell-en-exxon.