Auteursarchief: ABPfossielvrij

Dirty & dangerous: the fossil fuel investments of Dutch pension fund ABP

dirty_and_dangerous_ABPPensioenfonds ABP investeerde eind 2016 zo’n twee miljard euro méér in de fossiele energie-industrie dan het jaar ervoor. Dat blijkt uit het rapport ‘Dirty & Dangerous: the fossil fuel investments of Dutch pension fund ABP’, dat vandaag is gepubliceerd door Both ENDS, het Duitse urgewald en Fossielvrij NL. Het rapport bekritiseert deze investeringen vanwege de impact op het klimaat en de rampzalige gevolgen voor de mensen in de gebieden waar kolen, olie en gas worden gewonnen.

Kolen
ABP’s totaal aan investeringen in kolen, de grootste klimaatvervuiler, was 4.3 miljard euro in december 2016. Dat is 18% meer dan een jaar eerder. “Dat staat in schril contrast met de intentie om in 2020 een volledig duurzaam pensioenfonds te zijn, zoals ABP vorig jaar aankondigde”, zegt Cindy Coltman van Both ENDS. “Om dat te bereiken zou ABP allereerst alle investeringen in kolen moeten afstoten, maar het tegendeel is gebeurd.”

Een groot aantal kolenbedrijven waarin ABP investeert heeft plannen om de capaciteit uit te breiden. “Bij elkaar opgeteld gaat het om meer dan 239.000 megawatt, dat is bijna vijf keer zoveel als heel Rusland nu bezit, en meer dan vijftig keer de kolencapaciteit van Nederland”, zegt Heffa Schucking van urgewald. “Dat valt in het licht van de klimaatafspraken van Parijs natuurlijk niet te verkopen.”

Olie en gas
De investeringen in olie- en gasbedrijven namen verleden jaar zelfs met 23% toe, tot 6.9 miljard euro in december 2016. Uitschieters zijn ExxonMobil (832 miljoen euro) en Shell (472 miljoen euro).

Liset Meddens van Fossielvrij NL: “Het is onacceptabel dat deze bedrijven blijven zoeken naar nieuwe olie- en gasvelden. Als we alle reserves uit de velden die op dit moment operationeel zijn gebruiken, zou de temperatuur op aarde al veel meer dan 2 graden Celsius stijgen.”

Menselijk leed
Behalve de gevolgen die het gebruik van fossiele brandstoffen hebben voor het klimaat, heeft de winning ervan maar al te vaak rampzalige gevolgen voor mensen en hun leefomgeving in de gebieden waar kolen, olie en gas worden gewonnen.

In Indonesië bijvoorbeeld investeert ABP in de drie bedrijven achter de bouw van de Batang Power Plant, de grootste kolenenergiecentrale in Indonesië. Protesterende omwonenden worden door deze bedrijven geïntimideerd en bedreigd, onder toeziend oog van de plaatselijke politie. Toch heeft ABP tussen juni en december 2016 haar investeringen in deze bedrijven uitgebreid.

ABP heeft ook een belang van 379 miljoen euro in drie van de grootste kolenmijnbedrijven in Colombia: BHP Billiton, Glencore en Anglo American. De winning van kolen uit Colombia gaat gepaard met grof geweld tegen de lokale bevolking, huisuitzettingen, verdwijningen en moorden.

“De voorbeelden uit ons rapport geven pensioenspaarders bij ABP zicht op de lokale gevolgen van de projecten waarin hun pensioengeld wordt geïnvesteerd”, zegt Coltman van Both ENDS.

Ambitieniveau verhogen
Heffa Shucking: “Ons rapport kan beschouwd worden als een schaduwrapport van het ‘Duurzaam en Verantwoord Rapport 2016’, dat afgelopen maandag 8 mei door ABP zelf werd gepubliceerd. ABP heeft goede intenties, maar op dit moment is niet duidelijk onder welke voorwaarden en binnen welke periode ABP haar investeringen in fossiele brandstoffen gaat terugtrekken. We willen ABP stimuleren om de ambities van het investeringsbeleid aan te scherpen.”

“ABP lijkt niet te beseffen dat juist door te blijven investeren in de fossiele-brandstoffensector, deze sector extra gestimuleerd wordt”, zegt Meddens van Fossielvrij.NL. ”Het gaat niet alleen om de winning van kolen, olie en gas, maar ook om de hele infrastructuur eromheen. Havens, pijpleidingen, centrales, wegen, dat hele circus moet worden opgetuigd voor een energievorm waarvan we internationaal juist hebben gezegd dat we er zo snel mogelijk vanaf willen!”

De auteurs van het rapport roepen ABP dan ook op om en veel meer openheid van zaken te geven over de investeringen in de fossiele-brandstoffensector, om alle investeringen in kolen nog voor het eind van 2017 terug te trekken en om in de komende vijf jaar de investeringen in olie en gas af te bouwen naar nul.

Meer informatie:

Op naar het ABP! Filmpje & speech

Op 10 mei gingen we met een groep van ruim 30 leraren, wetenschappers en ambtenaren naar pensioenfonds ABP. Hier confronteerden we bestuursvoorzitter Corien Wortmann-Kool met het feit dat het ABP ons pensioengeld nog onverminderd in de fossiele energie-industrie investeert. We zongen de speciaal voor dit moment geschreven Divestment Song en overhandigden een heggenschaar – als aanmoediging om de banden met fossiel snel te doorbreken! Zie hieronder het filmpje van de actie, en de speech uitgesproken bij de overhandiging

“Let’s make a change, and do it now!” Dat is de krachtige oproep uit deze voor u geschreven divestment song. Gebracht door alle ambtenaren, leraren, wetenschappers en andere ABP-deelnemers die vandaag speciaal hierheen gekomen zijn. Wij roepen op tot verandering, omdat wij niet willen dat ons pensioengeld nog langer bijdraagt aan de ontwrichtende opwarming van de aarde.

En u hééft verandering ingezet. U heeft gezorgd dat duurzaamheid meetelt in alle investeringsbeslissingen van het ABP. En u heeft verleden jaar ABPs CO2-voetafdruk fors weten te verminderen. Hiervoor onze complimenten!

Maar zoals we ook zongen: “there’s only so much time to save the climate”. Het klinkt natuurlijk wat dramatisch. En dat ís het helaas ook. In de woorden van weerman Peter Kuipers Munneke: “wat wij de komende 15 jaar doen, bepaalt het klimaat voor de komende tienduizenden jaren”.

Daarom waren we verbaasd toen we de cijfers indoken en zagen dat ABP nog onverminderd investeert in de fossiele energie-industrie. Zelfs 2 miljard euro méér dan verleden jaar. En nog ruim 4 miljard euro in de kolenindustrie – de grootste klimaatvervuiler. Hier in Amsterdam wordt straks gevierd dat de Hemweg-centrale dichtgaat, maar ons pensioengeld gaat naar bedrijven die samen 380 nieuwe Hemweg-centrales willen bouwen.

Let’s make a change, and do it now! De kern van het probleem van klimaatverandering is de fossiele industrie. Door te blijven investeren in fossiel blijft de wereld nog decennia vastzitten aan olie, kolen en gas en wordt ontwrichtende opwarming van de aarde onvermijdelijk. Bovendien is de fossiele industrie zeer destructief voor mens en milieu.

U zegt in het FD: we hebben nog tot 2035 fossiele energie nodig. En inderdaad, wereldwijd kunnen we niet van vandaag op morgen stoppen met alle fossiel. Maar we moeten wel beginnen met afbouwen, en nú stoppen met investeren in nieuwe mijnen, in nieuwe pijpleidingen en in nieuwe centrales. Want die zullen nog decennialang tot forse CO2 uitstoot leiden. U maakt bovendien een grote denkfout als u zegt dat de fossiele bedrijven een goede rol spelen in de transitie naar een duurzaam energiesysteem. Hun projecten én hun lobby vertragen deze juist. Denk aan de kolenlobby geleid door Glencore, of de gaslobby van Shell.

Daarom: Let’s make a change, and do it now! Via ons pensioengeld zijn wij gebonden aan de fossiele industrie. Als ABP-voorzitter bent ú degene die deze banden kunt verbreken. In het geval van RWE heeft u dit verleden jaar al gedaan. Wij vragen u om binnen 5 jaar ook de investeringen in alle andere fossiele bedrijven af te bouwen. Met het verbreken van deze banden helpen we u graag!


Zie de website www.abp.nl voor de reactie van het ABP


Bouw je pensioen op bij ABP? Teken de ABP Fossielvrij petitie!
Zit je (ook) bij een ander pensioenfonds en wil je dat deze fossielvrij wordt? Stuur je pensioenbestuur een brief via de #Parisproof-website.

parisproof

Pensioenfondsen onder druk om fossielvrij te investeren

Amsterdam, 10 mei – Een groep van ruim 30 leraren, wetenschappers en ambtenaren trok vanochtend naar pensioenfonds ABP. Zij confronteerden bestuursvoorzitter Corien Wortmann-Kool met de analyse dat het ABP hun pensioengeld nog onverminderd in de fossiele energie-industrie investeert.

Foto ABPfossielvrij actie GDM - smaller size

Chris Roorda, mede-initiatiefnemer van deelnemers-initiatief ABPfossielvrij, “uit een recente analyse blijkt dat ABP eind 2016 zelfs 2 miljard méér investeerde in fossiel dan het jaar daarvoor – waarvan 4 miljard in de meest vervuilende kolen-industrie. Ik vind het onacceptabel dat mijn pensioen op deze manier bijdraagt aan de ontwrichtende opwarming van de aarde die door dit soort investeringen onvermijdelijk zal worden.” De pensioendeelnemers roepen het ABP op om zo snel mogelijk de investeringen in kolen, olie en gas bedrijven af te bouwen.

Vandaag komen ook deelnemers van het zorg pensioenfonds Zorg & Welzijn en het pensioenfonds voor de landbouw BPL in actie. De zorgverleners en boeren maken zich in toenemende mate zorgen over het klimaat. Zij roepen hun pensioenfonds op om verantwoordelijkheid te nemen en de banden met de fossiele industrie te verbreken om de energietransitie niet langer te vertragen.

De acties zijn onderdeel van de wereldwijde actie-week van de Fossielvrij beweging: de Global Divestment Mobilisatie.


Bouw je pensioen op bij ABP? Teken de ABP Fossielvrij petitie!
Zit je (ook) bij een ander pensioenfonds en wil je dat deze fossielvrij wordt? Stuur je pensioenbestuur een brief via de #Parisproof-website.

parisproof

ABP blijft fors investeren in klimaatontwrichting

Pensioenfonds ABP investeerde eind 2016 twee miljard euro méér in de fossiele energie-industrie dan het voorgaande jaar. Dat blijkt uit een analyse door deelnemersinitiatief ABP Fossielvrij. De investeringen staan in sterk contrast met de vandaag gepubliceerde resultaten van ABP’s duurzaam beleggingsbeleid.

Chris Roorda, mede-initatiefnemer van ABP Fossielvrij: “Heel goed dat het ABP zijn CO2-voetafdruk vermindert dankzij bijvoorbeeld energiebesparing in het vastgoed waarin is belegd. Tegelijkertijd blijkt dat ons pensioenfonds helaas méér is gaan investeren de kern van het probleem van klimaatverandering: de fossiele energie-industrie. Door dit soort investeringen blijft de wereld nog decennia vastzitten aan olie, kolen en gas en wordt ontwrichtende opwarming van de aarde onvermijdelijk.”

Zo belegt ABP voor ruim vier miljard euro in de kolenindustrie – de grootste klimaatvervuiler. Terwijl in Nederland kolencentrales worden gesloten, wordt het pensioengeld geïnvesteerd in grote spelers in de kolenindustrie, zoals als Southern Company, Rio Tinto en BHP Billiton. Deze bedrijven hebben volop plannen om nieuwe kolencentrales te bouwen, opgeteld meer dan vijftig keer de Nederlandse capaciteit.

ABP Fossielvrij is blij dat het bestuur van ABP de afgelopen twee jaar stappen vooruit heeft gezet door meer te investeren in duurzame projecten en rekening te houden met de CO2-voetafdruk. Kritiek is er ook op dat ABP niet inziet dat de fossiele energie-industrie de energietransitie vertraagt. Chris Roorda licht toe: “ABP stelt dat tot 2035 nog fossiele energie nodig is. Maar door te blijven investeren in de fossiel energie-industrie komen er juist meer nieuwe mijnen, pijpleidingen en centrales, die nog decennialang in gebruik blijven. Bovendien betalen de energieconcerns enorme bedragen aan lobbyisten die klimaatbeleid blokkeren en desinformatie verspreiden. Als we blijven investeren in fossiel, komen we dus nooit van fossiel af.”

Aanstaande woensdag gaat daarom een groep ambtenaren, docenten, wetenschappers en andere ABP-deelnemers naar het hoofdkantoor van het ABP, om bestuursvoorzitter Corien Wortmann-Kool te confronteren met de nieuwe analyse waaruit blijkt dat ABPs investeringen in kolen, olie en gas onverminderd voortduren, en haar op te roepen deze investeringen zo snel mogelijk te beëindigen.

Zie ook:
Factsheet: ABP investeert nog steeds in klimaatontwrichting
10 mei: ga mee naar ABP!

Extra quotes:
– “Verkleining van de CO2-voetafdruk is belangrijk, maar je moet niet vergeten waar je het écht over hebt. Zo kunnen efficiëntere olieboorplatforms kunnen ervoor zorgen dat je met minder CO2-uitstoot de olie uit de grond pompt, maar het probleem is natuurlijk juist het oppompen van de olie zélf”
– “Verheugend is ook te zien dat ABP wel scherpe keuzes kán maken. Eind 2016 splitsten RWE en E.ON in afzonderlijke delen voor fossiele energieopwekking en voor duurzame activiteiten. ABP heeft toen vrijwel alle beleggingen in de fossiele delen van deze energiebedrijven laten vallen.“

Factsheet: ABP investeert nog steeds in klimaatontwrichting

Op woensdag 10 mei confronteren we ABP-bestuurder Corien Wortmann met onze factsheet “ABP investeert nog steeds in klimaatontwrichting”. We plaatsen deze nu al online omdat ABP vandaag zijn verslag duurzaam en verantwoord beleggen 2016 publiceert. Voor informatie over 10 mei, klik hier



KSD_FVNL_Factsheet_ABP_DEF_digitaal_p2_500px
(klik om te downloaden)


Toelichting: de cijfers zijn gebaseerd op een analyse van de beursgenoteerde beleggingen en de bedrijfobligaties, die ABP ieder kwartaal publiceert op de website abp.nl/over-abp/beleggen/. De gegevens van de kolenbedrijven zijn gebaseerd op de Global Coal Exit List van Urgewald, waarvan de nieuwste versie in juni wordt gepubliceerd. De gegevens van de olie & gas bedrijven zijn gebaseerd op de Carbon Underground 200 lijst.

Mail voor meer informatie en achterliggende gegevens naar chris@abpfossielvrij.nl of liset@350.org

10 mei: ga mee naar ABP!

Voor iedereen die pensioen spaart bij ABP: wil je met jouw pensioengeld bijdragen aan de ontwrichtende opwarming van de aarde? Dat zal toch niet. Toch is dit wat er op dit moment gebeurt: ons pensioenfonds investeert miljarden euro’s in de fossiele industrie. Hiervan investeert ABP vier miljard euro in de meest vervuilende tak van sport: de kolenindustrie. Door dit soort investeringen blijven we nog decennia vastzitten aan fossiel en wordt ontwrichtende opwarming van de aarde onvermijdelijk.

Het ABP zegt duurzaamheid hoog in het vaandel te hebben. Het is de hoogste tijd om hier nu ook echt naar te handelen! Help je mee om deze oproep kracht bij te zetten?

Met een groep ambtenaren, docenten, wetenschappers en andere deelnemers gaan we op woensdagochtend 10 mei naar het hoofdkantoor van het ABP, op de Zuidas in Amsterdam. We confronteren mevr. Wortmann-Kool, bestuursvoorzitter van het ABP, met een nieuwe analyse waaruit blijkt dat dat hun investeringen in kolen, olie en gas nog onverminderd voortduren. En maken een duidelijk statement: wij willen niet dat ons pensioengeld bijdraagt aan de klimaatcrisis – het is de hoogste tijd om uit fossiel te stappen.

HOE LAAT?
Om 8:30 uur is de briefing bij station Amsterdam-Zuid, daarna vertrekken we samen naar het ABP-kantoor.
(we verzamelen vanaf 8:15 voor de Julia’s bij Amsterdam Zuid, aan de kant van het Gustav Mahlerplein)

AANMELDEN
Zorg dat je erbij bent, meld je hier aan!
http://act.350.org/event/gdd2017_attend_dutch/13541/
Na aanmelding ontvang je de precieze startlocatie en meer informatie over de actie.

SPREAD THE WORD!
Deel dit bericht & nodig collega’s, vrienden en familie uit via Facebook: https://www.facebook.com/events/301494146948737

MEER INFO
Dit is een actie in het kader van de Global Divestment Mobilisatie in NL. Deze week vinden meer acties plaats, o.a. bij pensioenfondsen, universiteiten en het Van Gogh museum. Zie https://nl.globaldivestmentmobilisation.org/

Kijk voor een overzicht van de ABP Fossielvrij campagne op abp.fossielvrij.nl. Heb je de ABP Fossielvrij petitie nog niet getekend? Doe dat dan nu op www.abp.fossielvrij.nl/petitie. Meer dan 13,000 mensen gingen je al voor.

ABPfossielvrij.10mei

klimaatlente

ABP en de CO2-voetafdruk aandelenportefeuille

In het artikel ABP en de CO2-voetafdruk aandelenportefeuille legt Corien Wortmann-Kool, voorzitter bestuur ABP, helder uit hoe het pensioenfonds wil verduurzamen. Daarbij stelt ze gelukkig zelf ook de vraag: “Zijn de doelstelling niet te weinig ambitieus?”.

Zeker gezien de urgentie van klimaatverandering is ons antwoord hierop: “helaas wel”. Het nieuwe beleid is veel ambitieuzer dan voorheen, maar hoe kan ABP zeggen klimaatverandering serieus te nemen terwijl ze miljarden blijft investeren in bedrijven die zo sterk bijdragen aan het verergeren van het klimaatprobleem? ABP hoopt als aandeelhouder invloed op fossiele bedrijven uit te oefenen om ze “een belangrijke rol te laten spelen in de energietransitie”. Dit lijkt nogal een naïeve strategie, omdat juist de kernactiviteiten van de fossiele industrie de kern van het probleem vormen. Sterker nog, deze strategie kan contraproductief zijn: ABP legitimeert deze bedrijven zo te blijven investeren in het aanboren van nieuwe reserves en te blijven lobbyen tegen een snelle energietransitie.

Tegen het einde van het artikel popt ook weer de dooddoener op dat er niet genoeg rendabele duurzame energieprojecten zijn om in te investeren. De investeringen die ABP terugtrekt uit de fossiele energie industrie hoeven echter niet per se opnieuw terecht te komen in de energiesector. Te verwachten is zelfs dat de energiesector van de toekomst minder afhankelijk is van grote beursgenoteerde bedrijven omdat kleinschaligere, decentrale initiatieven een belangrijke rol spelen. De investeringsbehoefte van duurzame energieprojecten zal dus niet altijd aansluiten bij grootschalig opererende pensioenfondsen.

Onze oproep blijft onverminderd van kracht: er is geen tijd te verliezen, ABP stap zo snel mogelijk uit kolen, olie en gas!

PS Lees ook het recente verslag Verantwoord Beleggen op de website van ABP.

Vragen aan het ABP-bestuur

In juni organiseert het ABP-bestuur drie bijeenkomsten over duurzaamheid in het nieuwe beleggingsbeleid. Een goed moment voor een kritisch gesprek. Ga jij ook naar één van de bijeenkomsten? Download dan onze flyer met brandende vragen.

Wat is het risico van de carbon bubble voor ons pensioen? Waarom bouwt ABP de investeringen in fossiel niet zo snel mogelijk af? Is ABP zich ervan bewust dat het de afhankelijkheid van fossiel mede in stand houdt? Deze en andere vragen worden in onderstaande flyer toegelicht. We zijn benieuwd naar de antwoorden van het ABP-bestuur!

ABPfossielvrij-kritische_vragen_voor_ABPbestuur1ABPfossielvrij-kritische_vragen_voor_ABPbestuur2

Voor meer informatie, kijk bij achtergrond of lees de nieuwsberichten op onze site terug.

Tegenlicht-aflevering FossielVrij

Tegenlicht (VPRO) heeft een uitzending gewijd aan de FossielVrij beweging! De aflevering Fossielvrij, waarin ABPfossielvrij ook een prominente rol speelt, wordt uitgezonden op zondag 29 november, 21:05 op NPO2. Herhaling op donderdag om 9:10 uur, eveneens op NPO 2 en via uitzendinggemist.nl. Het thema wordt ook bediscussieerd tijdens de Tegenlicht-MeetUps, in o.a. Amsterdam, Eindhoven, Groningen en Zwolle.

Overhandiging brieven en gesprek met bestuur ABP

De afgelopen maanden hebben tientallen deelnemers een brief gestuurd naar het bestuur van ABP om te onderstrepen dat het de hoogste tijd is om investeringen in kolen, olie en gas te beëindigen. Naar aanleiding hiervan werden wij, de initiatiefnemers van ABPfossielvrij, op 11 november uitgenodigd voor een gesprek met ABP-voorzitter Corien Wortmann-Kool en directeur beleggingen Jeroen Schreur.

Dit was een goed gesprek. Duidelijk is dat klimaatverandering op de agenda staat bij het ABP. Dit is mede dankzij de druk vanuit de ondertekenaars van de ABP-fossielvrij petitie en de vele media-aandacht, en ook simpelweg omdat uit enquêtes van ABP zelf helder blijkt dat deelnemers zich zorgen maken over dit thema en niet willen dat hun pensioengeld bijdraagt aan verdere verandering van het klimaat.

Photo: Nichon GlerumWe hebben Corien Wortmann allereerst gecomplimenteerd met het nieuwe voorgenomen beleid. Het ABP geeft eindelijk sterk rekenschap van haar maatschappelijke impact, en toont ook de ambitie hier verantwoordelijk mee om te gaan. Het beleid richt zich op 25% reductie van de CO2-voetafdruk van de aandelenportefeuille in 2020, en noemt ook dat ABP minder gaat beleggen in fossiele brandstoffen. Jeroen Schreur gaf aan dat de investeringen in kolen-industrie al flink verminderd zijn, maar blijft vaag over hoeveel precies. Het is nog onduidelijk hoe dit voorgenomen beleid in de praktijk zal uitpakken, als het makkelijk blijkt de ambitie te behalen kan deze wellicht zelfs omhoog worden bijgesteld.

Ons voornaamste punt van kritiek is dat ABP in de fossiele energie industrie blijft investeren, gericht op bedrijven die ‘koploper’ (of ‘minder slecht’) zijn en hoopt als aandeelhouder invloed uit te oefenen. Onze argumenten hiertegen stonden ook in de brieven: deze strategie is absoluut onvoldoende om de kernactiviteiten van deze industrie – die de kern van het probleem vormen – te veranderen. Sterker nog, de investeringen legitimeren deze bedrijven te blijven investeren in het aanboren van nieuwe reserves, terwijl het merendeel van de huidige reserves al onder de grond moet blijven om de opwarming van de aarde onder de gevaarlijke grens van 2 graden Celsius te houden. Bovendien ondermijnen deze bedrijven het politieke draagvlak voor effectieve klimaatmaatregelen. Het ABP heeft hier niet echt een antwoord op, anders dan dat fossiele energie de komende jaren nog wel nodig blijft en dialoog toch echt helpt.

Ook hebben we een pleidooi gehouden voor meer transparantie, over de inschatting van risico’s en ook over de verliezen die ABP lijdt door investering in kolen. De week na het gesprek bleek uit een internationale analyse dat ABP door investering in fossiel 9 miljard euro had verloren, het is voor ons en andere deelnemers onmogelijk om dit soort zaken te checken. ABP moet ook transparanter zijn over de resultaten van het duurzaamheidsbeleid: daarbij kan ook positief nieuws over bijvoorbeeld vermindering van investeringen in kolen duidelijker naar buiten gebracht worden.

Al met al: met haar nieuwe beleid maakt ABP een start, maar volgens ons gaat dit niet snel en krachtig genoeg. Er is geen tijd te verliezen. Wij hebben Corien Wortmann daarom gevraagd nog vóór de klimaattop in Parijs een duidelijk statement te maken dat fossiele energie geen toekomst heeft.

Vervolg
ABP heeft toegezegd ons snel weer uit te nodigen voor een (kritische) bijdrage over het beleid. Zelf kan je ook in gesprek gaan met het bestuur tijdens de bijeenkomsten die ABP door het land organiseert.

En Tegenlicht heeft dit gesprek gefilmd, een stukje is wellicht terug te zien in de aflevering Fossielvrij die wordt uitgezonden op zondag 29 november, 21:05 op NPO2, en wordt bediscussieerd tijdens de Tegenlicht-MeetUps.